
Shkurt
- Zgjidhni RAID me tolerancë të mjaftueshme dhe aktivizoni njoftimet me email.
- NAS-i nuk është backup: mbani një kopje tjetër jashtë tij, mundësisht edhe jashtë zyrës.
- UPS, përditësime dhe asnjë port i hapur në internet janë mbrojtja më e lirë.
Çfarë ka brenda një NAS-i
Një procesor, pak memorie, një sistem operativ (DSM te Synology, QTS ose QuTS hero te QNAP, OS 5 te WD) dhe dy deri në dymbëdhjetë disqe. Disqet bashkohen me RAID, mbi RAID vendoset një sistem skedarësh (Btrfs, ext4 ose ZFS) dhe mbi të krijohen dosjet e përbashkëta.
Zgjedhja e RAID-it
| Numri i disqeve | Zgjedhja që rekomandojmë | Pse | |
|---|---|---|---|
| 2 | RAID 1 ose SHR-1 | Kopje e plotë në diskun e dytë | |
| 4 | RAID 6, RAID 10 ose SHR-2 | Duron humbjen e dy disqeve ose ka rebuild të shkurtër | |
| 6 e më shumë | RAID 6 ose SHR-2 | Rebuild i gjatë me disqe të mëdhenj |
Detajet e çdo niveli janë te RAID i shpjeguar thjesht: nivelet, kufijtë dhe gabimet.
Pesë rregulla që shmangin shumicën e rasteve
- Njoftimet me email: konfiguroni email-in e NAS-it dhe provoni që mesazhet arrijnë. Pa to, një disk mund të dalë pa e ditur askush.
- UPS: në Kosovë ndërprerjet dhe luhatjet e rrymës janë të zakonshme. Një UPS i vogël i lidhur me NAS-in me kabllo USB e fik atë normalisht kur rryma mungon. Shihni Ndërprerjet e rrymës dhe mbitensioni: si i dëmtojnë disqet.
- Snapshot-e: aktivizojini në Btrfs ose ZFS, me ruajtje për disa javë. Ndihmojnë shumë pas fshirjeve dhe ransomware-it.
- Asnjë port i hapur: mos e publikoni panelin e NAS-it në internet. Për qasje nga jashtë përdorni VPN.
- Kopje jashtë NAS-it: një disk i jashtëm që lidhet një herë në javë dhe pastaj hiqet, ose një shërbim cloud.
Disqet
Përdorni disqe të krijuar për NAS (WD Red Plus/Pro, Seagate IronWolf, Toshiba N300) dhe, kur mundeni, blini disqe nga seri të ndryshme. Shmangni disqet SMR në RAID: rebuild-i me to është shumë më i ngadaltë.
Kur diçka shkon keq
| Çfarë shihni | Çfarë të bëni | |
|---|---|---|
| Një disk “degraded” | Bëni kopje të të dhënave kritike, pastaj ndërroni diskun | |
| Volum “Crashed” ose “Inactive” | Mos klikoni “Repair”: fikeni dhe numëroni disqet | |
| Skedarë të enkriptuar | Shkëputeni nga rrjeti dhe nga interneti, mos fshini asgjë | |
| NAS-i nuk ndizet | Disqet zakonisht janë në rregull: mos i futni në një NAS tjetër pa diagnozë |
Për Synology, lexoni Synology “Volume crashed”: hapat e sigurt; për QNAP, QNAP “Storage pool inactive”: çfarë ka ndodhur. Kur keni nevojë për ne, na sillni disqet në Prishtinë: faqja “NAS”.
Pyetje të shpeshta
NAS-i im ka dy disqe në RAID 1. A më duhet edhe backup?
Po. RAID 1 ju mbron vetëm nga prishja e një disku. Fshirja, ransomware dhe mbitensioni prekin të dy disqet njëherësh.
A mund ta lë NAS-in të qasshëm nga interneti?
Më mirë jo direkt. Përdorni VPN ose shërbimin zyrtar të prodhuesit me vërtetim me dy hapa, dhe mbajeni firmware-in të përditësuar.
Burime zyrtare
- Policia e Kosovës: Për të kallëzuar një sulm kibernetik, një zhvatje me ransomware ose vjedhje të dhënash.
Skedarët nuk kanë kopje tjetër?
Atëherë ndaloni provat. Thirrni 043 997 909, lini një takim dhe sillni pajisjen në laboratorin tonë në Prishtinë: diagnoza nis nga 50 € dhe çmimin e rikuperimit e dini para se të fillojmë.





